Coaching indywidualny, zespołowy, grupowy, a może szkolenie?
- Co i kiedy wybrać...?


Gdy na rynku dostępnych jest coraz więcej metod rozwojowych, łatwo jest popaść w zagubienie, którą z nich wybrać? Która będzie najbardziej adekwatna do potrzeb pracowników i zapewni sukces we wdrażaniu/modyfikacji zachowań i wiedzy? Która ma szansę przynieść największy zwrot z inwestycji?

 


 

Kiedy zgłaszają się do nas firmy z prośbą o przesłanie oferty, w pierwszej chwili staramy się zweryfikować  cel Organizacji w tym zakresie, grupę docelową oraz jej potrzeby rozwojowe. Jest to o tyle ważne, że naszą intencją jest adekwatny dobór metody rozwojowej tak, aby w maksymalnym stopniu przyczynić się do efektywności podejmowanych przez Uczestników działań. Często jeszcze doświadczamy sytuacji, gdy to, po co przychodzi Klient, nie jest tym, co rekomendujemy. Okazuje się zresztą, że doświadczenie i intuicja nas nie myli. Jak więc dokonać dobrego wyboru metody rozwojowej?

W niniejszym artykule przybliżę kilka metod rozwojowych: szkolenie, coaching indywidualny, grupowy
i zespołowy. Jest to zarazem pierwszy artykuł z serii.

Najbardziej popularną metodą rozwojową jest szkolenie. Prowadzone jest ono przez doświadczonego Trenera, który ma z góry przygotowany plan na prowadzenie zajęć. Najczęściej jest to spotkanie jednorazowe, podczas którego Uczestnicy przechodzą przez cykl uczenia się, zapoznają z teorią, którą następnie ćwiczą poprzez udział w scenkach, rozwiązywanie studium przypadku, pracę w parach i inne wartościowe narzędzia/techniki szkoleniowe. Poprzez szkolenie Uczestnicy nabywają nową wiedzę i rozwijają umiejętności, które są potrzebne z punktu widzenia ich pracy, czy stojących przed nimi wyzwań. Jeśli jest poprowadzone dobrze, czyli jest zaprojektowanym całym procesem rozwojowym (od działań, które Uczestnicy podejmują przed, w trakcie i po szkoleniu), wówczas jest szansa, że Uczestnicy zaimplementują nowe zachowania do codziennej pracy.

Inną metodą jest coaching. Coaching indywidualny jest procesem rozwojowym, w ramach którego Coach wspiera Coachee w realizacji jego celu poprzez pomoc w radzeniu sobie z osobistymi ograniczeniami, dotarcie do emocji, refleksję nad swoim zachowaniem, poszerzanie świadomości klienta co do różnych możliwości wyboru kierunku, jak i sposobu postępowania, a dopiero w konsekwencji podniesieniu efektywności działania. W klasycznym coachingu nie chodzi o przekazywanie wiedzy przez Coacha, czy trenowanie umiejętności. Tutaj praca odbywa się na głębszych poziomach: przekonań, wartości, w miarę gotowości Coachee również tożsamości i misji osobistej. W skrócie można powiedzieć, że bardziej pracujemy nad postawą, niż przyswojeniem nowych informacji merytorycznych. To dzięki pracy metodą coachingu Coachee ma okazję usłyszeć i wyrazić siebie, często zrozumieć motywy swoich zachowań oraz poszukać możliwości, jak zdobytą np. podczas szkolenia wiedzę przełożyć na praktykę - czego potrzebuje w tym zakresie od siebie, jakiego nastawienia i jak może połączyć to ze swoimi wartościami. Zatem w ramach coachingu Coach wspiera Coachee w wykorzystaniu wiedzy i umiejętności, które już posiada. Proces coachingowy jest rozłożony w czasie, co zwiększa skuteczność podejmowanych przez Coachee działań.

Coaching grupowy i zespołowy, choć również będące procesami w głąb siebie, odnoszą się do sytuacji, gdy Coach pracuje z więcej, niż jedną osobą na raz.

Coaching grupowy polega na pracy Coacha z grupą osób o podobnych potrzebach i celach rozwojowych, przy czym każdy Uczestnik pracuje nad swoim celem, tematycznie odnoszącym się do procesu coachingowego, w którym uczestniczy. Odbywa się w grupie (ok. 6-15 osób). Grupę coachingową stanowią osoby, które łączą: porównywalny poziom doświadczeń zawodowych, zbliżony poziom stanowiska, podobne cele, natomiast nie są to członkowie jednego zespołu/jednostki organizacyjnej. Proces coachingu grupowego realizowany jest w oparciu o potrzeby Uczestników, preferowane przez nich tempo pracy i styl uczenia się. Rozwiązania pochodzą od Uczestników i są efektem ich indywidualnej/grupowej pracy, inspirowanej i wspieranej przez Coacha grupowego. Przykładem takiego procesu jest grupowy coaching kariery, czy kształtowania postawy lidera.

Z kolei coaching zespołowy (team coaching) jest procesem rozwojowym ze wszystkimi członkami zespołu jednocześnie (traktowanie ich jako cały system, w przeciwieństwie do pojedynczych jednostek).
To metoda pracy z zespołem, w ramach której Coach wspiera podnoszenie jego efektywności - interpersonalnej i zadaniowej. Team coaching ma na celu wzmocnienie zespołu, identyfikowanie się z nim, pomaga pracownikom zrozumieć, jak pracować lepiej z innymi dla wspólnego celu. To efektywna metoda wspierająca zespoły w zarządzaniu konfliktem, wzmacnianiu relacji zawodowych ich członków, a także w formowaniu nowego zespołu (projektowego, zadaniowego np. po procesie zmian).

A zatem - którą z opisanych metod wybrać? To zależy od potrzeby:

  • w celu przyswojenia nowej wiedzy/umiejętności podanych przez eksperta w danej dziedzinie, przećwiczenia w różnych zadaniach (indywidualnych i grupowych) - rekomenduję szkolenie, będące częścią procesu rozwojowego,
  • w celu pracy na postawie, efektywniejszej implementacji nowej wiedzy/umiejętności poprzez wyrobienie nowych nawyków, internalizację z osobistymi wartościami i przekonaniami - polecam coaching indywidualny,
  • gdy podobny cel ma więcej, niż jedna osoba, a przy tym nie ma konieczności nabywania nowej wiedzy merytorycznej - warto rozważyć coaching grupowy
  • z kolei, aby podnieść efektywność zespołu, poradzić sobie z aktywnie występującym lub biernym konfliktem - odpowiedzią będzie coaching zespołowy
  • a gdy zawiązuje się nowy zespół, przed którym stoją ważne wyzwania biznesowe - nieocenionym wsparciem będzie również coaching zespołowy.

Jakiś czas temu zwróciła się do nas firma, która poszukiwała rozwiązania na istniejący w jednym z zespołów konflikt. Po wstępnym zbadaniu potrzeb zarekomendowaliśmy coaching zespołowy (team coaching), poprzez który członkowie zespołu mieliby szansę dotrzeć do sedna nieporozumień (może chodzić np. o niezaspokojone czyjeś potrzeby, różne wartości, odmienne rozumienie celów, brak zaufania, czy różne zaangażowanie i odpowiedzialność etc.). Identyfikacja podłoża konfliktu, rozwój świadomości indywidualnej i zespołowej są podstawą do wypracowania przez zespół najlepszych dla niego rozwiązań, usprawniających współpracę i podnoszących efektywność działania. Metoda ta wymaga większej otwartości od członków zespołu i szczerości. Zdarza się, że zespół nie jest na to gotowy. Opisywana firma finalnie zdecydowała się na szkolenie z technik komunikacji, bazujące na nabywaniu wiedzy i ćwiczeniu umiejętności, co w tym przypadku stanowiło pierwszy krok. Kolejnym może być powrót do idei team coachingu, który ostatecznie pozwoli rozwiązać nawarstwiony konflikt poprzez dotarcie do jego sedna. W opisywanej sytuacji szkolenie jest niczym lek na powstały skutek,  podczas gdy team coaching to przejście na zdrowy tryb życia.

Opracowanie: Marta Jagodzińska - Konsultant, Coach, Assesor
Coach ICF ACC, autorka Modelu Perspektywy Systemowej

 

Jeśli masz pytania zapraszamy do kontaktu z nami: 4bp@4bp.com.pl